OTW, Avusturya - AB - Türkiye arasında bilimsel bir köprüdür.

Avusturya-Türk Bilim Ofisi (OTW)

21. yüzyıl, dünyanın hukuki ve kurumsal alt yapısının inşa edildiği, bu amaca yönelik olarak uluslararası alanda yeni arayışların hız kazandığı bir dönüm noktasıdır. Bilim, eğitim ve kültürdeki işbirlikleri, ülkeler arasında daha köklü ve sağlam ilişkiler kurulmasına ve farklı toplumlar arasında etkileşim ortamı yaratılmasına uygun bir zemin hazırlamaktadır.

Avrupa-Türkiye ilişkileri, özellikle Türk dış politikasının en önemli unsurlarının başında gelmektedir. Avrupa Birliği üyesi Avusturya, Birlik adına Doğu ve Güneydoğu Avrupa’daki genişleme konusunda ilk safhada çok önemli bir rol oynamıştır ve halen de oynamaktadır. Sadece ikili değil aynı zamanda AB bağlantılı siyasi ilişkileri yoğun bir şekilde devam eden Türkiye ile Avusturya birlikteliğine sağlam destek, bilim ve kültürden alınabilir.

2001 yılında bir bilim, kültür ve think thank merkezi olarak kurulan Avusturya Türk Bilim Ofisi (Österreichisch-Türkisches Wissenschaftsforum, OTW), AB kapsamında “science management” ve “science diplomacy” temeli üzerinde Avusturya ile Türkiye arasındaki geçmiş, günümüz ve gelecekteki ortak konularda bu iki ülke kurumları arasında bilimsel bağlar kurmayı, ortak çalışmaları desteklemeyi, bilimsel araştırmaları sürdürmeyi ve organize etmeyi kendisine amaç edinmiş ve uygulayan bir kuruluştur. OTW, 2004’te FORUM PRO TEURKEI’yı (www.otw.co.at/otw/index.php/t/a/161) kurmuş ve Türkiye’nin 2004 yılı AB kampanyasına kendi olanakları çerçevesinde katkıda bulunmuştur.

OTW’nin kurulmasına en büyük etken, iki ülke arasında birleştirici bazda bilimsel bir iletişim ve koordine bürosunun eksikliği olmuştur.

OTW, üniversite profesörlerinden oluşan bir "Bilim Kurulu" ve "Akademik Ekip" olarak organize olmuştur.

Bilim Kurulu:

Prof. Dr. İlber Ortayl (Bilkent Üniversitesi)
Prof. Dr. Hans Georg Majer (Münich Üniversitesi)
Prof. Dr. Norman Stone (Bilkent Üniversitesi)
Prof. Dr. Markus Köhbach (Viyana Üniversitesi)

Akademik Ekip:

Dr. Kerstin Tomenendal (Başkan),
Dr. İnanç Atılgan (Bilimsel İşler Sorumlusu),
Prof. Dr. Markus Köhbach (Avusturya-Türk tarihsel ilişkileri, Viyana Üniversitesi),
Yük. Mimar Rebii Yetiş (Kültür, Sanat),
Dr. Manfred Pittioni (Ekonomik İlişkiler, Viyana Üniversitesi, Bank Austria Üniversite Koordinatörü),
Ömer Berki (Türk Dis Ticaret Vakfi)
Dr. Valeria Heuberger (Güneydoğu Avrupa, Viyana Üniversitesi, Avusturya Doğu Avrupa Araştırmalar Enstitüsü),
Dr. Hasan Teoman (Türkiye Koordinatörü, Avusturya-Türk İşadamları ve Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi),
Em. General Heinrich Schmidinger (Askeri Tarih),
Ali Haydar Yurtsever (Basın ve halkla ilişkiler, Anadolu Ajansı Orta Avrupa Temsilcisi),
Stephan Neuhäuser, M.A. (Avusturya Cumhuriyet Tarihi, AB, Avusturya Eğitim, Bilim ve Kültür Bakanlığı).

OTW’nin amaç ve görev alanlarına örnekler
OTW, görev alanları içerisinde „Üçgen Prensipi“ ile hareket eder: Bu prensipin uçları Türkiye, Avusturya ve AB, kenar çizgileri ise bilim, kültür ve eğitimden oluşur.

Birbirinden ayrılmayan bilim, eğitim ve kültür alanlarındaki gelişmeleri Türkiye, Avusturya ve AB üçgeninde takip etmek (monitoring) ve ülkeleri karşılıklı olarak bilgilendirerek, işbirliğine ortam hazırlamak;
Bilimadamların karşılıklı irtibatlarını sağlamak, hareketlilik (mobility) ve işbirliği ağı (network) kurmak. Türk öğrenci ve bilimadamlarının AB eğitim ve araştırma programlarından daha iyi faydalanmalarını sağlamak;
Bu tür çalışmalarla AB uyum gelişmeleri çerçevesinde Türkiye yakınlığının oluşturulmasını sağlamak, ileride çıkabilecek engelleri farkedip, bunların karşılıklı olarak bertaraf edilebilmesi için önlem almak;
AB dahilindeki bilim/eğitim/kültür alanlarındaki gelişmelerin öğrenilebileceği bilgi merkezi olmak. AB temelinde Avusturya ile Türkiye arasında bilimsel alanda bağ kurmak, Türkiye’yi, gelişmekte olan ve Avrupa’yı bilim toplumuna götüren Avrupa bilimsel işbirliği alanına (European Research Area / ERA) entegre etmek;
“Avrupa Üniversitelerini birleştirme” kapsamında Türk üniversitelerinin de bu gelişmeye dahil edilmesini sağlamak;
Türkiye kütüphanesi’ni kurmak; Türk dili ve öğrenimini Avusturya’da yaymak ve bu tür Avusturya kuruluşlarıyla işbirliği yaparak Türk dili ve tarihi konusundaki bilimsel eğitimi desteklemek ve yaymak; Bu düşünceyi, Türkiye’de Avusturya Kütüphanesi kururarak tamamlamak.
Avusturya ve Türk bilim, kültür ve siyaset çevresinden üst seviyedeki kişilerle düzenli sohbet akşamları organize ederek aralarında bağ kurmak;
Ortak konularda sempozyum, seminer, konferans gibi bilimsel toplantılar düzenlenmek;
Türkiye ve Avusturya’yı tanıtıcı kitapları teşhir edip bunların Viyana merkezi üzerinden Avusturya’da yayılmasına imkan sağlamak. Austro-Turcica bilimsel eserler dizisi plan aşamasındadır;
Küçük bir otantik Türk Kahvesi köşesi kurmak, burada günlük Türk gazetelerin ve Türkiye bağlantılı yayınların okunması olanağını tanımak;
Avusturya’da ilgili diğer kuruluşlarla işbirliği yapmak, özellikle Türk derneklerini bilimsel bazda yönlendirmek ve desteklemek, Türk resmi kurumlarıyla, özellikle Turizm, Kültür ve Basın Müşavirlikleriyle direkt bağlantıda çalışmak;
Viyana’daki Latin, Eski Türkçe, Arapça, Farsça ve diğer birçok Avrupa dillerindeki Türk tarihiyle ilgili belge ve eserlerin tasnifini yapmak, onları bilim dünyasına tanıtmak ve böylece bunları korumak;
Süreli bilimsel yayınlarda bulunmak;
Avusturya Bilimler Akademisi ve Viyana Üniversitesi ile Türkiye’ye akademik seyahatler düzenlemek.

OTW Web Sitesi www.otw.co.at:

OTW, Türkçe, Almanca ve İngilizce olmak üzere üç dilli bir web sitesine sahiptir. OTW web sitesi uluslararası önemli bilim kuruluşlarınca tavsiye edilen bir kaynaktır.

OTW’ye örnek teşkil eden Avusturya kurumları

Avusturya’nın kültür ağırlıklı olmak üzere bilimsel alanda Türkiye’de çok aktif temsilcilikleri vardır. Bu temsilcilikler, Avusturya İstanbul Kültür Ofisi, Avusturya Lisesi, Efes Kazıları, Avusturya İstanbul ve Urfa bilgilendirme merkezlerinden oluşmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi olarak Viyana’da bu tür bir merkezi bulunmamaktadır. OTW, kuruluşunda Avusturya’nın bilim/eğitim/kültür alanındaki bu tür uluslararası kurumlarını içeriği ve organizasyonu bakımından örnek almıştır:

Avusturya İstanbul Kültür Ofisi [Österreichisches Kulturforum Istanbul] www.austriakult.org.tr/
Avusturya Washington Bilim ve Teknoloji Ofisi [OST Washington] ostina.org/indexE.html
Avusturya Bilimsel Araştırma ve İrtibat Merkezleri (ASO) www.aso.zsi.at
Avusturya-Ukrayna Bilim, Eğitim ve Kültür İşbirliği Bürosu [Österreichisch-Ukrainisches Kooperationsbüro für Wissenschaft, Bildung und Kultur] www.oek.at/neu/lemberg/lemberg.htm
Yurtdışı Avusturya Kütüphaneleri [Österreichbibliotheken]
www.oesterreich-bibliotheken.at/.
Avusturya Kültür-Eğitim Büroları [k-education]
www.k-education.at/f_glogal.htm

Avusturya ve Viyana’nın Türkiye-AB ilişkilerindeki önemine dair

Avusturya bir AB ülkesidir ve bu özelliğiyle de birlik adına Doğu ve Güneydoğu Avrupa genişlemesi konusunda aktif görev üstlenmiş, ekonomik olarak bu bölgeye genişlemiştir.

Viyana, Avrupa’nın önemli siyasi merkez ve kavşaklarındandır, bundan dolayı Türkiye Cumhuriyeti’nin Viyana’da üç temsilciliği bulunmaktadır: T.C. Büyükelçiliği, T.C. Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği, T.C. AGİT Daimi Temsilciliği.

Viyana, Birleşmiş Milletler’in New York ve Cenevre’den sonra üçüncü merkezidir, AGIT ve OPEC gibi uluslararası organizasyonlara da evsahipliği yapmaktadır.

Viyana’nın, Türk tarihinde önemli bir dönüm noktası olma özelliği, iki devletin menfaatlerinin kesiştiği ortak bir coğrafi bölgenin (Balkanlar) olması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin geleceğini AB ile bütünleşmeye doğru hedeflemiş olması, bu ülke ile karşılıklı ortak çalışmaların yapılmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Viyana’nın Türk tarihi bakımından çok değerli arşiv kaynaklarına sahip olduğunu burada belirtmek gerekir. Ortak tarih, kültürel coğrafya ve miraslar iki ülkeyi birleştiren unsurlardır.

Viyana, aynı zamanda küreselleşme sürecinde ve AB üyeliğinden sonra ekonomi dünyasının önde gelen firmalarının bölgesel merkezlerinin buluştuğu yerdir. Bunlara şu örnekler verilebilir: Coca-Cola, McDonalds, Hewlett Packard, Merck, Sharp & Dohme, Eli Lilley, Oracle, ISS ve Ford. Bilimsel ve kültürel etkinliklere destek veren ve resmi olmayan en önemli kuruluşlar bu branştan çıkmaktadır. Avusturya’nın en büyük bankası Bank Austria, OTW’nin bilimsel etkinliklerinde sponsorluk yapmış, her türlü imkanı sunmuştur ve sunmaktadır.

Viyana, bilim, kültür ve ekonomi sahasında organize edilen yılda 3000 konferansla dünyanın bu alandaki ilkleri arasında yeralmaktadır.

Avusturya ve Viyana’da yaşayan çok sayıda Türk’ün varlığına değinmek gerekir. Buradaki Türk toplumu 1960ların ortalarından itibaren Avusturya’nın vazgeçilmez aktif bir parçası olmuştur. Özellikle Viyana Türk toplumu dernek bazında organize olmuşsa da, bilimsel yönden etkinlik gösteren bir derneği bulunmamaktadır.

2004 AB-Türkiye ilişkileri kapsamında üyelik müzakerelerinin başlayıp başlamayacağına dair verilecek karar yılı idi ve Türkiye, yerine getirmiş olduğu Kopenhag kriterleri sonucunda 17 Aralık 2004’te Avrupa Konseyi’nin müspet kararına binaen 2005 sonbaharda üyelik müzakereleri için masaya oturacaktır. Hemen ardından ise Avusturya 2006’nın ilk yarısında AB Dönem Başkanlığını üstlenecektir. Önümüzdeki yıllar, Türk-AB ilişkileri için son derece hassasdır.


OTW Etkinliklerine örnekler

İlişikte etkinlikler madde başlıkları halinde örnek teşkil etmesi için sıralanmıştır. Bu bilgilere dair detaylar OTW web sitesinden alınabilir.

2001:
Web sitesi kuruluşu ve kuruluşundan bu yana OTW içeriğine hitab eden konulara dair yayın.
Osmanlı Devleti’nin 700. Kuruluş Yıldönümü vesilesi ile organize edilen „Avusturya Tarihinde Osmanlı İzleri“ sempozyumu sonuçları kitabı edisyon, redaksiyon ve yayını.
Yurt içi ve dışında içerik bakımından birbirlerine yakın olan bilimsel kurumlar arası irtibat ağı kurulmasına başlama.

2002:
„Avusturya ve Türkiye: Ortak geçmiş ve günümüzdeki Birliktelikler“ kültür bilimsel etkinliği: Sempozyum, minyatür ve tezhib sergisi ve Türk Sanat Müziği konseri. Avusturya Doğu ve Güneydoğu Avrupa Enstitüsü ve Avusturya Askeri Tarih Müzesi işbirliğinde.
17. asır Türk Sanat Müziği Konseri. Devlet Sanatçısı Ahmet Özhan ve ekibi, Avusturya Milli Kütüphanesi’nde II. Viyana Kuşatması döneminden kalma sanat müziği eserlerini ilk defa Viyana’da sunmakla, Avusturyalıların Türklere bakış açılarında yeni bir pencere açmış, Viyana kapılarına kadar ulaşan insanların yüksek bir kültüre sahip oldukları vurgulanmıştır. Aynı konser Avusturya Tarih Müzesi’nde tekrar edilmiştir.
Askeri Tarih Müzesi’nin „Viyana Müzelerinin Uzun Gecesi Etkinliği“ çerçevesinde Türk konulu programının hazırlanması.
OTW, Türk Dil Kurumu ile Avusturya Bilimler Akademisi bünyesinde merhum Prof. Dr. Andreas Tietze tarafından hazırlanmakta olan „Türkiye Türkçesinin Etimolojik Sözlüğü“ projesi arasında platform olarak hizmet etmiştir.
II. Viyana kuşatması zamanından kalma anonim bir Türk Viyana krokisinin Türk çini sanatında Kütahyalı ünlü Sıtkı Olçar tarafından yeniden pano (çapı 1,20 metre) üzerine yorumlanmasıyla ortaya çıkan eserin Viyana merkezine asılmasına dair yoğun görüşmelerin başlaması. Eser, 1999 senesinde 700. yıl kutlamaları çerçevesinde Viyana Şehri’ne hediye edilmişti.

2003:
„Avusturya Türk İlişkileri Işığında Türkiye Cumhuriyeti'nin 80 Yılı“ Uluslararası Sempozyumu. 60 konuşmacı katılmıştır. Organizatörler: OTW, TTK, Diplomasi Akademisi, Viyana Üniversitesi, Avusturya Devlet Arşivleri ve Tuna Bölgesi ve Orta Avrupa Araştırmalar Enstitüsü.
Vienna International Centre Turkish Art and Culture Club ile ortak organizasyonda Viyana Birleşmiş Milletler Merkezi'nde Prof. Dr. Norman Stone (Bilkent Üniversitesi, Ankara) „The Central European Emigration in Turkey 1930 – 1960“ başlıklı bir konferans vermiştir.
AB-Türkiye ilişkilerine dair paneller.
Avusturya Türk Ekonomik İlişkileri ve AB boyutu üzerine Viyana Üniversitesi’nde panel.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 80. yılı vesilesi ile Avusturya Devlet Arşivlerinde düzenlenen Türkiye ve Kuruluşuna dair Avusturya belgeleri sergisi konsepti (26-31 Ekim 2003).

2004:
Başbakanlık Türk Tanıtma Fonu destekli „Avrupa’da Türk İmajı“ projesinin son aşaması, sonuçların yayına hazırlanması.
Graz Cephanelik Müzesi’nde Türkleri rencide edici tanıtım metinlerinin düzeltilmesi için girişim ve başarılı sonuç elde edilmesi.
Avusturya Milli Kütüphanesi’nde saklı Türk elyazmalarının kataloğunun basım işleri ile ilgili olarak Kütüphane ile TTK arasında irtibat kurulması ve başarılı sonuç elde edilmesi.
Kitap tercümeleri.
AB programları çerçevesinde Avusturya kurumlarına Türk partnerlerin bulunması bağlamında platform olma.
West Deutsche Rundfunk (WDR)’in „Avrupa’da Türk Tarihsel İzleri“ belgeseline bilimsel danışmanlık.
OTW üyesi Dr. Manfred Pittioni’nin Türk Ordusu üzerine yüksek lisansının TTK’nca yayınlanması girişimi ve başarılı sonuç elde edilmesi.
Avusturya Diplomasi Akademisi’ne kuruluşunun 250. yıldönümü çalışmaları çerçevesinde Türkiye bağlantılı olarak danışmanlık görevi.
Bruno-Kreisky-Forum ile ortaklaşa AB-Türkiye paneli.
13 Aralık 2004: AB-Türkiye Ankara sempozyumu (Avusturya Diplomasi Akademisi, TTK ve ODTÜ ile ortaklaşa).
Türkiye ile ilgilenen birçok kuruma danışmanlık hizmetleri.

2005’te planlanan bazı etkinlikler:
Üç bölümlük “Tuna Monarşisi ve Osmanlı Devleti” belgeseli bilimsel danışmanlığı.
Azerbaycan Televizyonu’nun “Viyana’da Türk İzleri” programına danışmanlık.
13 Aralık’ta Ankara’da “AB-Türkiye Sempozyumu” sonuçlarının Diplomasi Akademisi ile yayını.
Belleten’e kitap tahlilleri.
“İkinci Dünya Savaşı sonrası Konseptler” araştırma projesi
OTW üyesi Dr. Manfred Pittioni’nin TTK tarafından yayınlanan “Heereswesen im Osmanischen Reich” kitabının Diplomasi Akademisi’nde tanıtımı.
“Türkiye Cumhuriyeti’nin 80 Yılı” sempozyumu sonuçlarının Viyana Üniversitesi yayınları arasında kitap olarak yayınlanması.
II. Viyana Kuşatması’na dair sempozyum sonuçlarının Avusturya Tarih Müzesi Yayınları arasında yayınlanması.
II. Avusturya Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 50. yıldönümü ve buna dair Türkiye bağlantılı sempozyum: “Türkiye’ye göre Avusturya’nın 50 Yılı”.

OTW’nin ortak projelere imza attığı bazı Avusturya bilimsel kurumları:
Viyana Üniversitesi (www.univie.ac.at),
Avusturya Doğu ve Güneydoğu Avrupa Enstitüsü (www.osi.ac.at),
Avusturya Milli Kütüphanesi (www.onb.ac.at),
Avusturya Devlet Arşivleri (www.oesta.gv.at),
Avusturya Bilimler Akademisi (www.oeaw.ac.at),
Viyana Diplomasi Akademisi (www.dak-vienna.ac.at),
Avusturya Askeri Tarih Müzesi (www.hgm.or.at),
Tuna Alanı ve Orta Avrupa Enstitüsü (www.idm.at),
Bruno-Kreisky Forum Viyana (www.kreisky.org/kreiskyforum/web_englisch/index.html).

OTW’nin ortak projelere imza attığı bazı Türk bilimsel kurumları:
Bilkent (www.bilkent.edu.tr),
ODTÜ (www.metu.edu.tr),
Türk Tarih Kurumu (www.ttk.org.tr),
ATASE.